Windya

මරණය දෑතින් දරා දිවිගෙවන ලීසා

ස්පර්ශයෙන් එච්අයිවී ආසාදනය වන බව කී ගුරුවරියට පාඩමක් ඉගැන්වූ ලීසා

මගේ අරගලය ජනගත වූ කල - කාල්  ඕවේ නොග්ස්ගාර්ඞ්

 

භාෂාව පෙරළා අවියක් බවට පත්වූ කල ................... ?  

භාෂාව සිය අවිය බවට පත්කරගත් ලේඛිකාවකට ඒ අවියම පෙරළා ඇය වෙත එල්ල වන අවියක් බවට පත්වූ කල..........?

Jhumpa Lahiriඅද වන විට ලේඛිකාවක ලෙස ලොව දැන හැදින සිටියද සැබෑවටම ඇයට සිය ජීවිතය තුළ මුහුණදීමට තිබෙන ප්‍රධානතම ගැටළුව බවට පත්වී තිබෙන්නේ භාෂාවමය. බෙංගාලි හා ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ පරතරය අතරින් Lahiriගේ ලේඛන දිවිය දිගහැරෙන විට ඇයට තවත් භාෂාවක් හා සටන් කිරීමට සිදුවී ඇත. ඒ ඉතාලි භාෂාවයි.

‘‘මගේ නොවන භාෂාවක ඇසුර නිසා මට පිටුවහල් කළා වැනි හැගීමක් දැනෙන්නේ  ඇයි?. ‘

Lahiriලොවෙන් විමසා සිටින්නීය. ඊට සාධාරණ හේතු ද ඇය සතුවම පවතියි.

‘සමහරවිට මට පිටුවහල් කළා වගේ හැගීමක් දැනෙන්නේ මම කිසිම භාෂාවකට අයත් නැති ලේඛිකාවක් හින්දා වෙන්න ඇති‘

බෙංගාලයේ සිට ලන්ඩනයට සංක්‍රමණය වන පියෙකුට දාව ඉපදෙන ඇය පසුව හැදිවැඩෙන්නේ ඇමරිකාවේදීය. එබැවින්ම, ඇය ඉන්දීය බෙංගාලි සම්භවයක් ඇතිව ඉපදුණු ඇමරිකානු ලේඛිකාවක ලෙස නම් ලද්දීය. නිමක් නොවන ගමනාන්තයන්ගෙන් අනතුරුව අද වන විට ඇය ඉතාලියේ දිවිගෙවන්නීය.

Jhumpa Lahiri සිය ප්‍රථම කෘතිය කෙටිකතා සංග්‍රහය වන Interpreter of Maladies (1999) වෙනුවෙන් 2000 වසරේදී  පුලිට්සර් සම්මානය හිමිකරගැනීමට  සමත්වූවාය.

මේ කෘතියෙන් පිළිබිඹු වන්නේ ඉන්දියාවේ ජීවත්වන මිනිසුන්ගේ ජීවිත වල හා  ඉන්දීය සංක්‍රමණිකයින්ගේ ජීවිත වල පැනනැග තිබෙන විවිධ දුෂ්කරතා හා ගැටළුය. එහිදී විශේෂයෙන් අවධානයට ලක්කර තිබෙන්නේ වැඩිහිටියන් හා දරුවන් අතර ඇතිවන පරම්පරා ගැටළුව, විවාහ සම්බන්ධයෙන් පැනනගින ගැටළු ආදියයි. මින් බොහොමයක් දෑ සංක්‍රමණික පියෙකුගේ දියණියක ලෙස  Lahiriගේ ජීවිතයට ද සමීපව බලපෑ ගැටළු වීම විශේෂත්වයකි. ඇය රචනා කළ  Unaccustomed Earth, The Namesake, The Lowland වැනි කෘතීන් ද අතිශයින් ජනප්‍රියත්වයට පත්වී ඇත.





‘මම පසුකර ගිය සෑම අගලක් පාසාම සිහිවිකල්ලෙන් පසුවුණු කාලයක් තිබුණා........ කටට ගත් හැම බත් පිඩක්ම, මා හදුනාගෙන සිටි හැම මිනිසෙකුම, ගමන අතරතුරදී සැතපුණු සෑම කාමරයක් පාසාම මා සිහිවිකල්ලෙන් පසුවුණු කාලයක් තිබුණා.
මේ හැමඑකක්ම, අතිශය සාමාන්‍ය අන්දමහ පෙනෙන්නට තිබුණත්, මා සිහිවිකල්ලෙන් පසුවුණු මගේ සිතැගි වලින් ඔබ්බට ගිය කාලයක් තිබුණා...‘
(Interpreter of Maladies)

‘නොහදුනන අයෙකුට ඔබ පෙම් කරන විට එය හදුන්වන්නේ ආකර්ශණීයත්වය නමිනුයි‘

 (Interpreter of Maladies)

පාලකයින්ගෙන් එල්ලවන පීඩනයට එරෙහිව සුළුතරය හඬ නගන විට ඔවුන්ගේ හඬ වෙමින් සමාජය අවදිකිරීමේ නියැලී සිටින නිර්මාණකරුවෝ ද ඒ හඬට වටිනා ශක්තියක් එක්කිරීමට දායක වෙති. 1989 දී හොඳම තිර රචනයට හිමි ජාතික සම්මාන දිනාගත් අරුන්දතී රෝයි සිය සම්මානය නැවත ඉන්දීය රජයට භාර දී ඇත. අරුන්දතී රෝයි බුකර් සම්මානලාභිනියක් ද වන්නීය.

ලේඛකයින්, සිනමා නිර්මාණකරුවන් හා බුද්ධිමතුන් වැනි ඉන්දියාවේ සුප‍්‍රකට චරිත ගණනාවක් රටතුළ වර්ධනය වන නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයට විරෝධය පා සිය සම්මාන නැවත ඉන්දීය රජයට භාරදෙමින් සිටිති. මේ පිරිස අතරට එකතුවෙමින් සිය ජාතික සම්මානය නැවත භාරදීම පිළිබඳ අදහස් දැක්වූ රෝයි පැවසුවේ ‘මට ගොඩක් ආඩම්බරයි’ යන්නයි.

සුළුතරයට එරෙහිව එල්ලවන ප‍්‍රහාර, හේතුවාදීන්ට එරෙහිව එල්ලවන ප‍්‍රහාර, නිදහස් ප‍්‍රකාශනයට එරෙහිව එල්ලවන තර්ජන, හරක්මස් තහනම් කිරීමට එරෙහිව එල්ලවන බලකිරීම්, භාරතීය ජනතා පක්ෂය හා රාෂ්ටි‍්‍රය ස්වාමිසේවක් පක්ෂයේ නායකයින් විසින් සිදුකරන ක‍්‍රියාවන්ට එරෙහිව විරෝධතාව පළකරමින් නිර්මාණකරුවන් ගණනාවක් ඔවුන්ට හිමිවූ ජාතික සම්මාන ඉන්දීය රජයට නැවත භාරදුන්හ.

කලාකරුවන් හා බුද්ධිමතුන් විසින් සිදුකරන මේ විරෝධතාවය ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ අපූර්ව කටයුත්තක් වන බව අරුන්දතීගේ අදහසයි. 1989 දී අරුන්දතී රෝයි ට හොඳම සිනමාපට තිර රචනය වෙනුවෙන් පිදෙන සම්මානය හිමිවූයේIn Which Annie Gives it Those Ones  වෙනුවෙනි.

මේ පිළිබද වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ අරුන්දතී පැවසුවේ ‘‘නැවත භාරදීමට හැකිවූ ජාතික සම්මානයක් මට හිමිවීම පිළිබඳ මා සතුටට පත්වෙනවා. ලේඛකයින්, සිනමා නිර්මාණකරුවන් හා බුද්ධිමතුන් මතවාදීමය දුෂ්ටකම් හා අඩන්තේට්ටම් වලට එරෙහිව නැගී සිටීම ගැන මට සතුටුයි. මේ ප‍්‍රහාරය එල්ලවුණේ අපේ නිර්මාණශීලී චින්තනයටයි. මීට එරෙහිව අප නැගී නොසිටියා නම් දවසක ගැඹුරු වළක් තුළ අපව වළදමා තියේවි.’’ රෝයි ද ඉන්දියන් එක්ස්ප‍්‍රස් වෙත ලිපියක් ලියමින් පැවසුවාය.

‘‘තවත් පසෙකින් මේ එල්ලවන විරෝධතාවන් තුළ දේශපාලනයද ඇතුළත් වී තිබෙනවා. ඒ නිසා මේ විරෝධතා වල කොටස්කරුවකු වීම මට මහත් ආඩම්බරයක්. මේ වෙද්දි ඉන්දියාව තුළ සිද්ධවෙන දේවල් ගැන මට ලැජ්ජයි’’ අරුන්දතී මෙහි සදහන් කර තිබුණාය. ඇගේ අදහස වී තිබෙන්නේ ඉන්දියාව තුළ සිදුවන සිද්ධි විස්තර කිරීමට යොදාගත යුතු වදන ‘නොසන්සුන්කාරී වාතාවරණය’ නොවන බවයි යන්නයි.

පළමුවෙන්ම, නඩු නැතිව දඬුවම් පැමිණවීම, වෙඩි තැබීම, ගිනි තැබීම් හා ඝාතන රැල්ලට යොදන නාමය වන ‘නොසන්සුන්කාරීත්වය’ යන අදහස වැරදියි. කලින් එවූ ලිපි ගණනාවක් අපට තිබෙනවා. බලවත් බහුතරයේ ඡුන්දයෙන් පත්වූ මේ රජය දැන් සිදුකරන දේවල් වලින් කම්පනයට පත්වී සිටිනවා. මේ වනවිට සිදුවන භයංකර ඝාතනයන් අති දරුණු ආබාධයක රෝග ආබාධ බවට පත්වී තිබෙනවා. මෙවැනි රටක් තුළ ගෙවන ජීවිතයද අපායක් වගෙයි. ඉන්දියාවේ සිටින සුළුතර ජන කොජස් වන දලිට්ස්, ආදිවාසීන්, මුස්ලිම් හා ක‍්‍රිස්තියානි පිරිස් මහත් භීතියෙන්, අවිශ්වාසයෙන් මෙන්ම කුමන වෙලාවක කවුරුන් හෝ පැමිණිලා පහර දේ යැයි යන බියෙන් පසුවෙනවා.

Babasaheb Ambedkar  වරෙක පැවසූවේ ‘‘හින්දු ආගම හැබෑවටම කුලහීනයන්ට තැතිගැන්ම දනවන්නක්’‘ යන්නයි. පහරකෑමට ලක්නොවී, නඩු නැතිව ලබාදෙන දඬුවම් විඳිමින්, වෙඩි තබමින් හෝ සිරගත නොවී ආගමේ නාමයෙන්, ඔවුන්ට ආගමෙන් දඬුවම් විඳින්නට සිදුවෙනවා. Saadat Hasan Manto එක් අවස්ථාවකදී Letters to Uncle Sam හිදී ආගමේ නාමයෙන් විඳින්නට සිදුවන වේදනා ගැන වරෙක රචනා කළා. අද ඉන්න ලේඛකයින්ට ඔවුන්ගේ අදහස් එලෙස නිදහසේ ඉදිරිපත් කිරීමට හැකිද ?. අද අපට නිදහසේ අදහස් කිරීමට ඉඩක් නැත්තම් බුද්ධිමය වශයෙන් මන්දපෝෂණයෙන් පෙළෙන, මෝඩයින් පිරිසක් ඉන්න සමාජයක් බවට ඉන්දීය සමාජය පත්වේවි. මුළු මහත් ආසියා මහද්වීපය පුරාම ජාතිය පහත් මට්ටමින් සලකන රටක් බවට ඉන්දියාව පත්වී තිබෙනවා. අද පවතින ඉන්දියානු සමාජයත් මීට එක්වී සිටිනවා. ඒ මදිවට මේ වනවිට හැමදෙයක්ම කපා කොටන වාරණයත් දැඩිව පවතිනවා. ’’ රෝයි සිය ලිපියේදී සදහන් කර තිබුණාය.

‘‘කොහොම වුණත් නුදුරේදීම වෙනසක් පැමිණෙනවාමයි. ඒ වෙනස ලේ වගුරවන සුළු එකක් හෝ සුන්දර වූවක් හෝ විය හැකියි. එහි සුන්දර බව හෝ අසුන්දර බව රැුඳී තිබෙන්නේ අප මතම යි.’’
 අරුන්දතී රෝයි

ටයිටැනික් චිත‍්‍රපටයේ සංගීත සංරචකයා ගුවන් අනතුරකින් අවසන් ගමන් යයි 

ටයිටැනික් චිත‍්‍රපටයේ එන ‘මයි හාර්ට් විල් ගෝ ඔන් ’ ගීතය එක්වරක් හෝ ටයිටැනික් චිත‍්‍රපටය නැරඔුවෙකුට අමතක නොවන ගීතයක්.  මෙහි සංගීත නිර්මාණ ශිල්පියා වූ ජේම්ස් හෝනර්  පසුගිය සඳුදා දින ( ජූනි 22 ) සිදුවූ ගුවන් අනතුරකින් මියගොස් තිබෙනවා.

ඇකඩමි සම්මාන ද්විත්වයකින්  පිදුම් ලැබූවෙක් 

ඇකඩමි සම්මාන ද්විත්වයක් දිනාගෙන සිටින මේ ශිල්පියා මියයන විට පසුවූයේ  61 වන වියේ යි. ජේම්ස්  මියගිය බව නිල වශයෙන් තහවුරු කර ඇත්තේ ඔහුගේ සහායිකාවක් වන සිල්වියා පෙට්ෂීයාය. 

ඒ බව සඳහන් කරමින්  ‘ අසහාය හැකියාවක් සහ දැවැන්ත හදවතක් තිබුණු මිනිසෙකු අපට අහිමිවුවා’ යන්න ඇය සිය ෆේස් බුක් ගිණුමේ සඳහන් කර තිබුනා

ඔහු මෙලෙස අනතුරට පත්වී ඇත්තේ සැන්ටා බාබරාවට සැතපුම් 60 ක් පමණ දුරෙනි. කුඩා ගුවන්යානයක පියාසර කරමින් සිටින අතරතුර ඔහු මෙලෙෂ අනතුරට ලක්ව ඇත. මෙම ගුවන්යානය ඔහුට අයත්ව තිබූවක් වන අතර අනතුර සිදුවන අවස්ථාවේදී ගුවන්යානයේ නියමුවෙක් සිටියේදැයි යන්න හෝ සිටියානම්  ඔහු කවුදැයි යන්න  මේ වනවිට හඳුනාගෙන නොමැත.

ටයිටැනික් චිත‍්‍රපටයේ සෑම පියවරක් පාසාම පේ‍්‍රක්ෂක  හදවතට දැනෙන යමක් නිර්මාණය කරන්නට මට අවැසි වූවා

1997 දී විශිෂ්ඨතම සිනමා නිර්මාණයට හිමි ඇකඩමි සම්මානය දිනාගත්  ජේම්ස් කැමරන්ගේ අධ්‍යක්ෂනයක් වූ ‘ ටයිටැනික් ’ චිත‍්‍රපටය උදෙසා හෝමර් ඔස්කාර් සම්මානය දිනාගත් අතර  සෙලීනා ඩියොන් ගයන ‘ මයි හාර්ට් විල් ගෝ ඔන් ’ ගීතය උදෙසා ඔහු සහ එහි ගීත  රචකයා වූ විල් ජෙනින්ස්  ඇකඩමි සම්මාන දිනාගත්හ
2009 වර්ෂයේදී ලොස් ඇන්ජලීස් ටයිම්ස් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡුාකකට එක්වෙමින් හෝනර් ප‍්‍රකාශකර සිටියේ ‘ ටයිටැනික් චිත‍්‍රපටයේ සෑම පියවරක් පාසාම පේ‍්‍රක්ෂක  හදවතට දැනෙන යමක් නිර්මාණය කරන්නට මට අවැසි වූවා යන්නයි. එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ ඔහු ප‍්‍රකාශ කළේ ‘ මට යමක් අහිමි වූ සෑම අවස්ථාවකම අවස්ථාවකම පාහේ මම රැුඳී සිටිනවා, මගේ හදවතට දැනෙන දේ ප‍්‍රකාශ කරනවා. මගේ කාර්්‍යය වන්නේ එය බවයි ’ යන්නයි
ජේම්ස් කැමරන් හා හෝනර්ගේ සුසංයෝගයත් සමග ආදායම් වාර්තා තැබූ  ‘ ඒලියන්ස් ( 1986 ) ඇවේටර්
( 2009 ) වැනි චිත‍්‍රපට නිර්මාණය වුනි. මේ වනවිට නිර්මාණය වෙමින් පවතින ඇවේටර් චිත‍්‍රපටයේ නව කොටසට ද ඔහු දායක වෙමින් සිටි බව ප‍්‍රකාශ වේ.

විශිෂ්ඨතම චිත‍්‍රපට ලෙස සම්මාන ලැබූ බ්‍රේව් හාර්ට් ( 1995 ) අ බියුටිෆුල් මයින්ඞ් (2001 )ඇන් ඇමරිකන් ටේල් ( 1986 ) ෆීල්ඞ් ඔෆ් ඞී‍්‍රම්ස් ( 1989 ) ඇපලෝ 13 (1995 )  හවුස් ඔෆ් සෑන්ඞ් ඇන්ඞ් ෆොග් ( 2003  )යන චිත‍්‍රපටයන්හි සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස ඔහු කටයුතු කළේය.